Shades of Dragon (Dragon - Phần 5)

Shades of Dragon (Dragon - Phần 5)

Nhận thức về Dragon là cả một quá trình quan sát và thử nghiệm lâu dài. Nó chẳng hề xuất hiện chỉ sau một đêm!

Ban đầu, đã lâu lắm rùi, mọi người không biết Dragon là gì, chỉ thấy vảy “trắng và dày”, phải chăng đấy là nguồn gốc của cái tên “Dragon”? Con giống khan hiếm khiến người ta buộc phải cản ra và thu được đủ mọi tông màu khác lạ [1]. Tranh cãi thường nổ ra ở khía cạnh Dragon là gì và độ “dày” của vảy luôn được đề cập!

Rồi cơn sốt Dragon sau cùng cũng hạ nhiệt, mọi thứ dần đi vào ổn định. Một số người đặc biệt yêu thích Dragon, họ vẫn giữ và cản thuần dòng cá này. Thị trường định hình ba bộ màu cơ bản: rồng đỏ (Red Dragon), rồng đen (Black Dragon) và rồng vàng (Yellow Dragon). Trong các cuộc triển lãm, Dragon được xếp vào thể loại nhị sắc, nhưng ngày nay cá đạt chuẩn là của hiếm.

Vào mùa hè 2019, một chủ trại cá nêu giả thiết rằng Dragon chẳng qua là Opaque mà thôi. Nên biết rằng, anh cản cả hai loại và sản xuất đại trà để cung cấp cho thị trường. Anh thấy màu sắc và biểu hiện của chúng là như nhau [2]. Giả thiết này rõ ràng là cực kỳ quan trọng trong quá trình tìm hiểu về Dragon.

Giả thiết giải thích cho rất nhiều tông màu khác lạ ở Dragon như chúng tôi đã nói ở trên. Ý tưởng tiếp theo là cản Dragon với non-opaque Steel để ánh kim lan ra vây, rồi lọc lựa để thu được Opaque White. Và chúng tôi đã làm được điều này (tuy ban đầu chỉ ở mức độ Pastel) [3]; điều chứng tỏ, thứ bột phấn mà bạn thấy ở Dragon chính là opaque!

Tại thời điểm đó, chúng tôi sử dụng con rồng đỏ gốc và vẫn nghĩ nó màu “trắng”. Nhưng khi cản với Steel và quan sát bầy F1 thì thấy tất cả có biểu hiện metallic! Chúng tôi săm soi con rồng đỏ cha thì thấy nó không hề “trắng tinh” mà “trắng ngà”; đặc biệt, các gốc tia đuôi có tông màu copper. Chúng tôi tái khảo sát các loại Dragon trên thị trường, kể cả những con Red Dragon đời đầu của trại Interfish, thì toàn bộ đều là copper! [4] Như vậy, các loại Dragon phổ biến thực ra là Red [Copper] Dragon, Black [Copper] Dragon và Yellow [Copper] Dragon.

Xem đây là một phát hiện quan trọng, chúng tôi đã chia sẻ với một số bạn chơi cá. Nhưng, phản ứng nhìn chung là rất kém hào hứng! Một khảo sát toàn diện chắc chắn sẽ mang tính thuyết phục hơn. Chúng tôi đã khởi động một chương trình lai tạo Black Dragon với tất cả các tông màu bột phấn khả dĩ (9 màu). Với những chất liệu sẵn có, chúng tôi hy vọng ba biến thể màu gồm Black [Copper] Dragon, Black [Turquoise4] Dragon & Black [Steel] Dragon sẽ xuất hiện nhanh thôi. Nhưng trên thực tế, một số trở ngại đã xuất hiện và chúng tôi phải mất hơn 3 năm (2022-2026) để làm được Black [Steel] Dragon! [5]

Sau cùng, nỗ lực này có ý nghĩa gì? Theo chúng tôi, việc hiểu rõ bản chất của Dragon là cần thiết về khía cạnh lai tạo. Nhiều dòng Dragon bị suy vì cận huyết quá sâu. Sinh sản khó và tỷ lệ lỗi tật cao là hậu quả của suy thoái cận huyết. Trước mắt, hãy giữ nhiều cá thể và ghép đẻ cho đến khi thành công. Một khi đã rành rẽ, bạn có thể tự tin cản ra để bổ sung máu mới và tái tạo dòng Dragon. Một điều nữa cũng hết sức quan trọng: biểu hiện của opaque trên nền sẫm (dark-based opaque) là nổi bật và khác biệt với những gì chúng ta từng biết trước đây. Vậy hãy cùng chúng tôi trải nghiệm nhé!

Lai tạo
Trên thực tế, người chơi hầu như chỉ giữ đúng một kiểu gien: opaque copper (OpOpblbl++) và cản qua cản lại giữa các màu vây như đỏ, vàng và đen! Bởi vậy, con đường mà chúng ta sắp trải qua dưới đây chưa từng được ghi nhận một cách cặn kẽ, dẫu mọi người vẫn cản đủ kiểu và té ra đủ thứ nhưng không thể biết chắc chúng là gì.

*Vài năm trước, chúng tôi đã cản trống Steel Mahachai với mái Black [Copper] Dragon. Sau đó, trống F1 được cản về mái Black Dragon nhằm thu được một tỷ lệ Copper Dragon và Turquoise4 Dragon [6]. Turquoise4 Dragon có tông màu tươi tắn, mà chúng tôi thường gọi là “vua châu sáng”. Số cá giống ban đầu này được cản qua cản lại để giữ dòng.

Black [Copper] Dragon (OpOpblbl++).

Black [Turquoise4] Dragon (OpOpblblnm+).

*Kế tiếp, chúng tôi cản trống Black [Steel] Dragon với mái Xiêm xanh (BlBlnmnm). Toàn bộ F1 là half-opaque blue. Cản F1 x F1 & mái F1 về trống cha sẽ thu được một số Black [Steel] Dragon, Black [Blue] Dragon & Black [Turquoise1] Dragon.

Black [Steel] Dragon (OpOpblblnmnm).

Như các bạn đã biết, tổ hợp opaque steel (OpOpblblnmnm) hóa trắng, gọi là Opaque White. Trong rất nhiều bầy lai, chúng tôi mong đợi Dragon vảy trắng xuất hiện, nhưng thực tế chẳng có con nào! Khi khảo sát cá thể mà ban đầu chúng tôi cho là “half-opaque steel”, và thực hiện phép lai kiểm chứng, chúng tôi phát hiện nó thực ra là full-opaque steel, vốn KHÔNG TRẮNG mà ngả tông steel nhạt! Đấy chính là Black [Steel] Dragon (opaque nền sẫm).

Black [Blue] Dragon (OpOpBlblnmnm). Tông blue nhạt và sáng hơn khi có bột phấn.

Black [Turquoise1] Dragon (OpOpBlBlnmnm). Tông màu tổng thể là green, opaque đồng hợp khiến tông màu ngả mạnh về turquoise, không tìm thấy dấu hiệu tích nạp bột phấn, phải chăng BlBl ngăn cản việc này?

*Chúng tôi cản trống Black [Turquoise1] Dragon với mái Black [Copper] Dragon. Toàn bộ bầy con là Black [Turquoise3] Dragon.

Black [Turquoise3] Dragon (OpOpBlblnm+). Tương tự như Black [Turquoise1] Dragon, Black [Turquoise3] Dragon có tông màu tổng thể là green dưới ánh sáng ngoài trời hay đèn flash. Ở một số cá thể, tông turquoise lan từ vây lưng xuống một số vảy ở lưng. Trong một số điều kiện, chẳng hạn soi đèn hồ kiếng vào ban đêm hay dưới nguồn ánh sáng phòng, tông màu ngả turquoise!

*Ở một diễn biến khác, chúng tôi cản trống Black [Copper] Dragon với mái lia thia mang đỏ. Toàn bộ F1 là half-opaque teal. Theo kế hoạch, cản mái F1 về trống cha sẽ thu được Black [Teal] Dragon. Nhưng toàn bộ cá bột đều là trống mà thời điểm đó lại không có mái. Chúng tôi đành cản một thế hệ trung gian [7] và thu được một số mái Black [Copper] Dragon. Rồi chúng tôi cản mái con với trống Teal cha. Thật may mắn, trống Teal vẫn sinh sản tốt, có lẽ nhờ pha máu mang đỏ. Chúng tôi cản nhiều bầy và may mắn thu được Black [Teal] Dragon.

Black [Teal] Dragon (OpOpBlbl++). Tông teal sáng đúng nghĩa, ánh gold còn lưu lại đôi chút trên vây lưng và đuôi.

(đang lai tạo)
Black [Turquoise2] Dragon (OpOpBlBlnm+). Xuất phát từ bầy Black [Teal] Dragon x Black [Turquoise1] Dragon.

(đang lai tạo)
Black [Green] Dragon (OpOpBlBl++). Xuất phát từ bầy Black [Teal] Dragon x Black [Teal] Dragon.

 

Biến thể
Quá trình lai tạo Black Dragon nảy sinh ra nhiều biến thể khác nhau, mà chủ yếu là nền đỏ sẫm (dark red). Điều này khá dễ hiểu vì Black Dragon vốn có gốc marble. Bột phấn opaque thường phát triển mạnh trên nền đỏ khiến màu sáng hơn.

Red [Steel] Dragon. Như đã nói, Opaque Steel nền sẫm sẽ không trắng, mà ánh steel nhạt.

Red [Blue] Dragon.

Red [Copper] Dragon. Ở những chỗ vảy kém, hắc tố lộ ra, chứng tỏ nền sẫm. Bằng cách nào đó, marble đã phá vỡ liên kết giữa Opaque và Cambodian.

Red [Turquoise4] Dragon.

Copper Dragon nền nhạt; nền không những nhạt (mất đen) mà còn mất đỏ và vàng!

Thảo luận
*Những cá thể Black Dragon được lai tạo ở đây, chủ yếu phục vụ cho nghiên cứu kiểu hình (màu sắc). Chúng có nhiều lỗi nếu xét theo tiêu chuẩn đơn sắc hay nhị sắc. Nếu nhắm đến mục đích triển lãm, bạn cần cản chúng qua các dòng đạt chuẩn.

*Black Dragon có nền tảng marble nên luôn xuất hiện một tỷ lệ Red Dragon [nền sẫm] trong bầy. Những con Red Dragon này dường như dễ ép đẻ hơn, và lên bột cũng mạnh hơn. Trên thực tế, chúng tôi thấy một số nhà lai tạo, cả trong lẫn ngoài nước, giữ riêng dòng Red Dragon nền sẫm này.

*Chúng tôi gần như tái lập quá trình lai tạo của Black Dragon, khi mà bột phấn ban đầu chưa lấn át hẳn ánh kim, biểu hiện của ánh kim còn rõ nét. Chúng tôi tin rằng, nếu cứ lai tuyển chọn theo hướng lên bột mạnh thì bột phấn sẽ dần lấn át, khiến ánh kim chỉ còn phảng phất. Kết quả, chúng ta sẽ thu được những cá thể gần như trắng!

*Ở dạng ánh kim steel (blbl), bao gồm Black [Steel] Dragon, Black [Turquoise4] Dragon & Black [Copper] Dragon, chúng ta sẽ thấy bột phấn lên sớm và mạnh nhất trong bầy. Cá càng già, càng lên bột, đôi khi gần như trắng. Ở dạng ánh kim blue (Blbl), bao gồm Black [Blue] Dragon, Black [Turquoise3] Dragon & Black [Teal] Dragon, bột phấn lên yếu hơn, nhưng vẫn còn nhận diện được. Nhưng ở ánh kim green (BlBl), bao gồm Black [Turquoise1] Dragon, Black [Turquoise2] Dragon & Black [Green] Dragon, chúng ta hầu như không thấy dấu hiệu của việc tích nạp bột phấn, thay vào đó, tông màu đổi từ green sang turquoise. Phải chăng BlBl hạn chế việc tích nạp bột phấn?

*Trong mỗi kiểu gien, có nhiều cấp độ màu (kiểu hình) khác nhau, hãy tuyển chọn những con lên bột sáng và sớm nhất, trong khi vẫn duy trì đốm vảy. Bằng không, gien đốm vảy có thể bị lạc mất, và dòng “Dragon” của bạn sẽ không còn đúng điệu nữa! Trên thực tế, sơ xuất này xảy ra khá thường xuyên.

*Steel Dragon về bản chất là Opaque Steel với đốm vảy! Opaque Steel được mặc định là nền nhạt (light-bodied theo tiêu chuẩn của IBC) và hóa trắng, còn gọi là Opaque White. Nhưng trên nền sẫm (dark-bodied), Opaque Steel không trắng mà vẫn giữ tông steel nhạt!

*Giữ dòng: Có ai hứng thú với đủ 9 “sắc thái” của Dragon hay không? Nếu có, bạn chỉ cần giữ Teal Dragon và Blue Dragon. Cản Teal Dragon với nhau sẽ thu được 3 loại: Copper, Teal và Green Dragon. Cản Blue Dragon với nhau sẽ thu được 3 loại: Steel, Blue và Turquoise1 Dragon. Cản Teal Dragon với Blue Dragon sẽ thu được 3 loại: Turquoise4, Turquoise3 và Turquoise2 Dragon. Bằng không, bạn có thể duy trì vài phiên bản giới hạn. Bên cạnh Copper Dragon truyền thống, chúng tôi đề nghị giữ thêm “vua châu sáng” Turquoise4 Dragon và cản qua cản lại để giữ dòng.

Ghi chú

[1] Bộ sưu tập cá betta rồng

[2] Có lý do thực sự đằng sau sự kiện này. Dòng Dragon của trại mất gien đốm vảy (ri-) nên trông chả khác gì Opaque. Một khi bạn ưu tiên chọn những con lên bột sớm và “trắng” nhất trong bầy; dần dà, dòng Dragon của bạn sẽ thuần gien không đốm (RiRi). Về khía cạnh này, hãy học hỏi từ các sư phụ Dragon giàu kinh nghiệm. Họ thường lựa chọn những con vảy hạt bắp (dấu hiệu của ri), tuy lên màu chậm nhưng bù lại, sẽ thu được Dragon đúng điệu.

[3] Thử nghiệm vẫn tiếp tục với mục tiêu Opaque White (Dragon – Phần 4).

[4] Bí mật cá betta rồng đã được bật mí

[5] Đổi bổn mái khi gặp vấn đề về sinh sản

[6] Turquoise4 là tổ hợp gien (blblnm+). Đây là quy ước của riêng chúng tôi, bạn có thể không tìm thấy ở nơi khác. Lý do là vì tông màu của nó rất biến thiên và không có ai đặt tên trước đó. Đặt tên cho dễ gọi. Tương tự, Turquoise1 là tổ hợp gien (BlBlnmnm), Turquoise2 là tổ hợp gien (BlBlnm+) và Turquoise3 là tổ hợp gien (Blblnm+).

[7] Trống Teal x mái Turquoise3 (trống Teal xuất phát từ bầy Black [Copper] Dragon x mái mang đỏ; mái Turquoise3 xuất phát từ bầy Black [Turquoise4] Dragon x mái Xiêm xanh). Từ bầy này, chúng tôi lựa được 3 mái Black [Copper] Dragon.

========================

Rồng xanh huyền thoại (Dragon - Phần 1)
Đi tìm Opaque (Dragon - Phần 2)
Dragon betta là gì? (Dragon - Phần 3)
Thử nghiệm xa hơn (Dragon - Phần 4)
DraMa Bí Pháp (Dragon - Phần 6)